Strafzaak bij de Politierechter?



Nederland schendt verdragsbepalingen nu het niet in staat is om op adequate wijze te voorzien in rechtsbijstand in strafzaken die worden behandeld door de politierechter. als je naar de rechter gaat heb je geen idee dat je je kunt laten bijstaan door een advocaat tegen een minieme eigen bijdrage van vaak slechts 125 euro.

Men gaat uit van minimale en lastig toegankelijk informatie om zodoende de rechtzoekende zoveel mogelijk in het duister te laten tasten. Wat niet weet, wat niet deert lijkt uitgangspunt waar het gaat om de informatievoorziening aan mensen die gedagvaard worden bij de politierechter.

Onder het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens  is het recht op rechtsbijstand opgenomen.

En wel  in artikel 6, derde lid, onder c, er zijn dan wel twee eisen om die rechtsbijstand ook kosteloos aangeboden te krijgen a) de betrokkene beschikt niet over voldoende middelen om een raadsman te bekostigen en b) de belangen van een behoorlijke rechtspleging eisen dit.

In het Quaranta-arrest (EHRM 24 mei 1991, appl.no. 12744/87) heeft het Europees hof criteria gegeven waarmee de staat in sommige gevallen die verplichting niet heeft of die verplichting in de uitvoering aan voorwaarden, eisen en regels kan binden. Het gaat dan om:

i) de complexiteit van de zaak;
ii) de straf die de verdachte riskeert en
iii) de mate waarin de verdachte in staat is zichzelf te verdedigen.

Hoewel politierechter zaken meestal niet megazaken zijn, die uitgebreid tv en radio halen zijn die zaken voor betrokken wel degelijk van enorme impact.

De politierechter kan immers straffen opleggen tot  maximaal een jaar, en deze rechter berecht misdrijven.

Mijn persoonlijke ervaring -opgebouwd in een decennium strafrechtadvocatuur- is dat deze zaken gecompliceerderkunnen liggen dan menige mega-zaak, en mijn ervaring is tevens dat de gemiddelde en zelfs de bovengemiddelde verdachte niet of onvoldoende in staat is zichzelf staande te houden in de slangenkuil van het recht.

Iedere woensdag zit ik me dus te verbijten. Waarom? Ik zie dan stromen justitiabelen de rechtbank in lopen met een envelop en hun paspoort in hun hand, als makke schapen naar de bode-balie doorverwezen worden en uiteindelijk -in afwachting van de laatste paar meter naar de slachtbank- eenzaam, alleen en verlaten plaats nemen in de hal.

Men komt voor de zitting van de politierechter. In één of twee zalen houden politierechters zitting en behandelen tot 20 zaken op een dag. Veel verdachten komen niet opdagen. En de meesten komen zonder advocaat. De bode tekent dat op en informeert de rechter. Echter, een zitting met alleen een verdachte verloopt snel, en behoudens uitzonderingen wordt de eis van de Officier gevolgd.

De zittingen zonder een verschenen verdachte gaan nog sneller. Er wordt gecontroleerd of de dagvaarding correct is betekend -lees; of de verdachte kon weten van de zitting- en als dat zo is geeft de officier in een paar zinnen aan wat hij wil met de zaak en de rechter volgt. Binnen enkele minuten is de kans op een andere uitkomst verkeken. Als die verdachte vervolgens ook geen hoger beroep instelt, dan is de zaak met een week of twee in de meeste gevallen onherroepelijk.  En in de zaken waarin rechter niet heeft kunnen vragen of de verdachte bereid en in staat is een werkstraf te aanvaarden kan hij vrij makkelijk een gevangenisstraf opleggen. Ook in de gevalen waar hij normaal enkele uren werkstraf zou geven moet de desbetreffende verdachte naar de gevangenis.

Heel wat ellende komt tot stand op die zittingsdagen. En dat niet alleen in Lelystad maar in heel het land.

Heel af en toe zie je een slimme verdachte binnenkomen. Naast zijn envelop en zijn ID-bewijs heeft hij een advocaat meegenomen.

De advocaat heeft een dossiermap onder de arm en heeft het gevechtstenue al aangetrokken. Boven de toga staat het gezicht vaak op de vastberaden en geruststellende modus.

De advocaat heeft namelijk het dossier opgevraagd, het bestudeerd, verweren geformuleerd en besproken met zijn cliënt hoe de zitting zal verlopen. Hij heeft gevraagd wat hij inschat dat de rechter zal vragen. Hij heeft de zitting al ‘geoefend’ zou je kunnen zeggen.

eerlijk is eerlijk, niet in alle gevallen loont het. Soms valt het oordeel van de rechter niet uit zoals de advocaat hoopte, soms is het dossier waterdicht en kan alleen de schade beperkt worden. Maar ook in het laatste geval heeft de cliënt winst geboekt dor een advocaat het dossier te laten bestuderen. Ook ten aanzien van de strafmaat kan vaak iets bereikt worden wat in het voordeel van cliënt is. In plaats van detentie kan een werkstraf worden verzocht, of een geheel of gedeeltelijk voorwaardelijke straf, een boete die ook nog op verzoek in termijnen kan worden betaald.

In ieder geval ga je goed voorbereid en in veel gevallen gewapend met training en kennis de leeuwenkuil in.

Maar als dat zo is waarom gaan hele volksstammen dan nog zonder advocaat naar de zitting?

De factor onwetendheid is hoofdschuldige. Mensen denken dat een advocaat veel geld kost. Mijn ervaring is dat het overgrote merendeel van de verdachten ruim in aanmerking zou kunnen komen voor toevoeging. Eventueel kan een eigen bijdrage worden opgelegd. Die eigen bijdrage is een eenmalig vast bedrag dat inkomensafhankelijk wordt opgelegd aan de cliënt.

Hier is de tabel voor 2012: http://www.rvr.org/nl/subhome_rz/rechtsbijstandverlener,Inkomensgrenzen.html

Wij hebben deze tabel vrij vaak nodig. Zelfs voor ons is het een hele toer om de juiste tabel te vinden. Deze is verstopt op de website http://www.rvr.org

Als je niets te doen hebt waag eens een poging. trek er wel een tijd voor uit.

Verder is het zorgelijk dat al sinds jaar en dag op de achterkant in een onleesbaar klein lettertype (8 punts) onder een van het dozijn punten vol ingewikkelde juridische informatie verwezen wordt naar een instantie die je een advocaat bezorgd. Pas 2 jaar na het oprichten van het Juridisch Loket wordt men   verwezen naar deze instantie, voor die tijd werd alleen verwezen naar het Bureau Rechtsbijstandvoorziening. Een instantie die ik nooit heb kunnen vinden.

Hoe zou het moeten en kunnen? Bij iedere dagvaarding een folder meesturen van het Juridisch Loket met daarin de informatie waar iemand wat aan heeft. Wat kan een advocaat voor je doen en hoeveel kost het.

Daarna is het de vraag wat het Juridisch Loket doet met jouw hulpvraag. Ik heb eerder beschreven wat de ervaringen zijn met het Juridisch Loket in Lelystad. en dat bied bitter weinig hoop.  https://sanderverheul.wordpress.com/2012/02/27/het-juridisch-loket-lelystad-op-zijn-best-onverschillig/

De conclusie is helder. De Staat heeft er kennelijk onvoldoende belang bij om de rechtzoekende daadwerkelijk te voldoen van de meest adequate rechtsbijstand. dat kost geld, en belangrijker het kost veel geld.

Dat het schenden van het verdrag afgedekt wordt met de schaamlap van de minimale vermelding achterop een dagvaarding is een schande in een land dat zich beroemt op het hebben van de juridische hoofdstad van de wereld.

Advertisements

About sanderverheul
jurist met voorliefde voor het strafrecht, blogger, vermaak me al wel op Twitter @Sander_Verheul, wil wel eens de kans om met meer dan 140 tekens over een onderwerp een mening te hebben.

One Response to Strafzaak bij de Politierechter?

  1. Denny says:

    Goed stuk! Ik moet aan het einde van de maand voorkomen, maar heb zelf me dossier opgevraagd en tevens een advocaat genomen. Het mag dan misschien wat geld kosten, maar ik laat me niet beschuldigen van iets wat ik simpelweg niet gedaan heb.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: