krom maken wat recht is….


Daar waar macht is, verwordt recht tot verhulling van onrecht. Onrecht, het krom maken wat recht is, het verdraaien wat niet rechtens is, totdat het toch juridisch heilig verklaard kan worden, dat is wat juristen, indachtig het belang dat ze voorstaan, doen. Alle juristen? Veel juristen. Het zijn de spindoctors van het recht.

Voor alle belangen? Voor veel belangen. Het recht is vaak een middel om een vooropgezet doel te bereiken en niet het uitganspunt voor hoogstaande redeneringen die de leek en de eerstejaarsrechtenstudent er in zien. Een cynisme dat ingebakken raakt in vrijwel alle juristen in de praktijk die dagelkijks zien hoe mensen, bedrijven, overheden en rechters in verschillende gevallen teleologisch omgaan met het recht teneinde te formaliseren wat recht, nee wat rechtvaardig, moet zijn.

Het definieren van rechtvaardigheid is dan geen morele kwestie maar een persoonlijke.

De mogelijkheden van het recht gebruik je, maar eigenlijk is alle gebruik misbruik zolang je maar niet op misbruik betrapt kan worden.

Een voorbeeld is de ‘u-bocht constructie’. De politie belt zelf met de CIE of beter met Meld Misdaad Anoniem en maakt de start van een onderzoek oncontroleerbaar. De gemelde informatie kan afkomstig zijn van onrechtmatige bron. Bijvoorbeeld een inkijkoperatie waarvoor geen toestemming is verleend.  Het verhullen van onrecht om dat te bereiken wat in het persoonlijke belang van de leden van dat onderzoeksbelang hebben gemaakt. En dan is er uiteindelijk een Officier van Justitie die al of niet van de domme gehouden, of met verwijzing naar de geldende regels  voor beoordeling van verdedigingsverzoeken (getuigenverzoeken, aanvullende processen-verbaal etc) onderzoek naar die onrechtmatige start van het onderzoek afwijst. Hetgeen dan vaak wordt herhaald door een rechtbank. Het is een ‘fishing expedition’.

Het bestuursrecht staat er bol van. Daar waar meer macht(-sdragers) verzameld (/zijn) dient het recht meer en meer als verhulling van onrecht.

Marginale toetsing, belangenafweging en redelijkheid  dienen meer en meer om overheidsoptreden een goedkeurend predikaat te geven dan om de eenling te beschermen. Je moet een ware Don Quichote zijn om tegen de windmolens te blijven vechten.

Anonieme informatie kan worden gebruikt om verregaande bestuursrechtelijke dwangmiddelen toe te passen. Sluiting van een onderneming lijdt tot omzet verlies en in deze tijden al snel tot faillissement. De fictie dat het gaat om maatregelen en niet om straffen wordt dan gehanteerd om de ogen te kunnen sluiten voor de belangen van onschuldige belanghebbenden die financiele rampspoed over zich afgeroepen zien.

Een voorbeeld? In de gemeente Roosendaal zijn niet alleen alle coffeeshops gesloten maar ook alle theehuizen en bazaars. Vaak op basis van geanonimiseerde en oncontroleerbaar gemaakte informatie. De sluitingen zijn aanvankelijk opgelegd voor de duur van vijf jaar. Niet alleen de eigenaren / exploitanten  van de horeca inrichtingen worden getroffen, nee, ook de igenaren verhuurders van het pand. Die zelfs harder omdat gedurende de sluoting zij het pand ook niet snel aan een ander kunnen  verhuren.

Een ander voorbeeld; op basis van gevaar voor openbare orde wordt twee en een halve week na een geweldsincident een cafe gesloten. Van het voornemen tot sluiting hoort de eigenaar op donderdag. Voor de volgende vrijdag dient hij te reageren op het voornemen om hem diezelfde vrijdag nog te sluiten. Met pijn en moeite vindt hij een advocaat die dat voor hem wil doen. Die vraagt om 2 werkdagen uitstel, hetgeen wordt geweigerd. De advocaat dient een zienswijze in om 13.00 uur op vrijdag. De gemeente wacht en wacht en wacht…. en komt om 16.39 uur met het besluit dat beveelt tot sluiting per 17.00 uur diezelfde dag. Hoewel de advocaat aangegeven heeft een voorlopige voorziening te willen vragen –al voor indiening van de zienswijze en bij indiening ervan- die de sluiting dan vaak zou kunnen opschorten tot het oordeel van de rechter gereed is, denkt men er niet aan het besluit tijdig te nemen. Nee men laat 20 minuten, op een vrijdagmiddag- om het verzoek te doen en de rechtbank te klaten bellen met de gemeente voor opschorting. Dat lukt dus niet om evidente praktische redenen (GEMEENTEAMBTENAREN GAAN OM 16,45 UUR HUN HANDEN WASSEN EN HUN BROODTROMMEL INPAKKEN!)

En dat allemaal met verwijzing naar een noodzaak die gelegen is in een eenmalige gebeurtenis die toien minuten heeft geduiurt en twee weken en vier dagen ligt voor het besluit door de gemeente is geconcipieerd.

Nu zijn dit waarschijnlijk niet de meest schrijnende situaties. Iedereen kent het gesol met (minderjarige) asielzoekers, maar ongewtijfeld zijn er veel meer en ergere voorbeelden.

Het wordt tijd dat alle machtsdragers en de juristen die voor ze werken zich minder met efficientie, doelmatigheid en hun persoonlijke interpretatie van het algemeen belang bezighouden en meer met rechtvaardigheid. Het doel heiligt niet alle middelen.

w.g.,

Don Quichote

Advertisements